Al eeuwenlang speelt Brugge een grote rol in het muziekleven van de Lage Landen. Documenten over de plaatselijke orgelcultuur gaan terug tot in 1127. In de 16de en 17de eeuw waren er in de stad heel wat ateliers waar klavecimbels werden gebouwd. De zangschool van St.-Donaas dateert uit de 13de eeuw. Tijdens de 15de eeuw kwamen daar, dankzij het mecenaat van de adel en het Bourgondische hof, nog drie nieuwe muziekcentra bij. Een aantal vermaarde componisten vestigden zich in die tijd in Brugge, met als meest tot de verbeelding sprekende namen die van Jacob van Obrecht en Adriaen Willaert. Vanaf de 15de eeuw werden de Brugse instrumentenbouwers de hofleveranciers van houten blaasinstrumenten, tot in Spanje en Italië. Op het einde van de 13de eeuw bestond in de stad al een school voor speellieden, die haar activiteiten volhield tot in 1795, om kort daarop opgevolgd te worden door een echte muziekschool.

In de 20ste eeuw, eind jaren vijftig, begon een beweging die zich inzette voor meer authenticiteit in de uitvoering van oude muziek. Men wilde het instrumentarium in de oorspronkelijke vorm en met de specifieke klankkleur herstellen. De muziekpartituren die in omloop waren bleken vaak onbetrouwbaar. Daarom gingen musici op zoek naar de originele manuscripten. Men bestudeerde ook oude traktaten die de voorschriften voor de uitvoerders uiteenzetten. Het Brugse festival nam binnen deze beweging vanaf 1964 een voorname plaats in.

Een goed voorbeeld van de invloed van het festival is de renaissance van het klavecimbel. Toen Musica Antiqua in 1965 dit instrument als thema koos, was de respons gering. De expositie van instrumenten bracht slechts zes klavecimbelbouwers bijeen. Zes jaar en twee exposities later telde men 26 exposanten, onder wie veel jonge instrumentenbouwers. Het aantal exposanten steeg tot 65 in 1992, en is sindsdien op dit peil gebleven. De eerste sporen van een réveil van de pianoforte vinden we in 1974 op de tentoonstelling te Brugge. Sindsdien gaat de heropleving crescendo. Tot de meest gewaardeerde pianofortebouwers behoort trouwens de West-Vlaming Chris Maene uit Ruiselede.

Het aantal deelnemers aan de wedstrijd volgt dezelfde lijn. Ze waren met 13 in 1965 voor de klavecimbelwedstrijd. In 1998 namen er al 105 jonge klavecinisten en pianofortespelers deel. Dit jaar waren er 110 jonge musici ingeschreven uit 27 landen: voor de pianofortewedstrijd waren er 39, voor die van klavecimbel 71. De laureaten van de wedstrijd die later een internationale carrière opbouwden zijn niet te tellen: onder hen Scott Ross (VS), Christophe Rousset (FR) en Ton Koopman (NL), om maar enkele van de meest bekende klavecinisten te noemen. Voor de pianoforte vermelden we als voornaamste laureaten: Bart van Oort (NL), Geoffrey Lancaster (AUS) en Kikuko Ogura (JAP).

Stefan Dewitte, directeur van Musica Antiqua, kwam in januari 2007 een uiteenzetting geven bij Rc Brugge. Hij vermeldde daarin dat de jonge deelnemers aan de muziekwedstrijd niet allemaal genoeg geld hebben om een verblijf in Brugge te betalen. Daarom voorziet het budget van het festival een bedrag om in de kosten van een aantal deelnemers te voorzien. Helaas doken er problemen op met de subsidiëring. De Loterij heeft namelijk beslist om geen steun meer te verlenen aan culturele manifestaties (met uitzondering van de Elizabethwedstrijd) en het budget van KLARA, de klassieke muziekzender, is drastisch ingekrompen. Daardoor viel ongeveer 20 % van het inkomen van het festival weg. Rc Brugge vond het zijn plicht deze Brugse topmanifestatie te steunen. We kozen voor steun aan jonge buitenlandse musici, die anders verhinderd zouden worden aan de wedstrijd deel te nemen. Vier jongeren vonden zo onderdak in Brugge. Twee van onze beschermelingen bereikten de finale van de wedstrijd pianoforte: Alexandra Koreneva en Olga Andryushchenko, allebei uit Rusland. Op de proclamatie hadden we het geluk dat ze beiden ex-aequo de tweede prijs behaalden.