De bedding van de Schelde heeft zich in de loop der eeuwen danig verlegd. De Oude Schelde in Weert, het kleinste dorp van Klein-Brabant, is een overblijfsel van de vroegere loop van de Schelde. Vandaag is het een waar vissersparadijs, 6 km lang en gemiddeld 100 m breed.

Tot halverwege de 13de eeuw mondde de Durme ter hoogte van Temse uit in de Schelde (zie kaartje). Vermoedelijk als gevolg van hoge waterstanden en getijdenstromingen kwam daar verandering in. De Schelde zocht een nieuwe bedding vanaf Branst tot Tielrode, waar ze samenvloeide met de Durme. Er ontstond dus een dubbele verbinding tussen de rivier en de bijrivier, en Weert kwam op een eiland te liggen. De Schelde nam de benedenloop van de Durme in, waardoor de oude Scheldebedding verzandde en scheepvaart onmogelijk werd.

Omstreeks 1330 liet Robrecht van Castel twee dijken bouwen, één stroomopwaarts en één stroomafwaarts. Zo werd de oude bedding afgesloten van de nieuwe. Op het einde van de 16de eeuw werd op initiatief van de Spanjaard Pedro Coloma het Sas van Weert gebouwd, waardoor schepen toch naar het centrum van Bornem konden varen. Dat sas, buiten gebruik sinds 1961, is het oudste waterbouwkundige monument van Vlaanderen. In 2001 werd het gerestaureerd.

Doordat de Oude Schelde volledig is afgesloten van de Nieuwe Schelde kan er geen vervuild Scheldewater binnenstromen. Zuiver water wordt aangevoerd vanuit Breeven, een recreatie- en natuurgebied ten zuiden van het Bornemse dorpscentrum. Daardoor zijn de oevers van de Oude Schelde botanisch van grote waarde, komen er veel vogelsoorten voor en is er een rijk visbestand (snoek, baars, karper, paling…).

De specialiteit van de vele restaurantjes in de buurt is ‘paling in ’t groen’. Met frietjes en een koel wit wijntje is dat een echte lekkernij. Een andere streekspecialiteit zijn asperges. De dorst kan gelaafd worden met een Duvel van brouwerij Moortgat uit het nabijgelegen Breendonk.

Weert was vroeger een dorp van mandenvlechters. Die gebruikten daarvoor ‘wissen’, jonge scheuten van de katwilg, die in overvloed groeide op de vochtige gronden. Stille getuigen uit die tijd vindt u in het streekmuseum De Zilverreiger, de vroegere woning van de dorpsonderwijzer. Er is ook materiaal te zien uit de Scheldevisserij, de klompenmakerij, de kuiperij en de vlasbewerking. Naast een Klein-Brabantse boerenkamer, ingericht zoals rond 1900, is er ook een gezellig cafeetje waar men oude volkssporten kan beoefenen. Eveneens is hier de toeristische dienst gevestigd en kan u er terecht om fietsen te huren.

Eveneens de moeite waard is een bezoek (enkel op afspraak) aan het bijna duizend jaar oude kasteel van de graven van Bornem. Momenteel wordt dat bewoond door John van Marnix van Sint-Aldegonde, die een indrukwekkende koetsencollectie opbouwde. De graaf is een nazaat van Filips van Marnix van Sint-Aldegonde, schrijver, politicus, geleerde en assistent van Willem van Oranje. Naar hem is de Marnixring genoemd, een collega-serviceclub die tot doel heeft de Nederlandse taal- en cultuurgemeenschap te dienen.