‘Oral History’ heet deze methode om door middel
van interviews vast te leggen hoe mensen de geschiedenis van
hun eigen tijd beleefden. Het feit dat KTA Wollemarkt een smeltkroes
van veel verschillende nationaliteiten is, maakte de oefening
des te interessanter.
Rc Mechelen-Opsinjoor leerde het project kennen via clublid
Chris Van Belleghem, die les geeft op de school. ‘Door
omstandigheden kon onze traditionele beroepsinfo-avond dit
jaar niet doorgaan. Zo konden we het daarvoor voorziene budget
besteden aan een andere zinvolle actie voor de jeugd.’
Het project heeft niet louter een historisch-documentair doel,
het is ook een stap in de richting van wederzijds begrip en
empathie tussen generaties en culturen. ‘Onze huidige
maatschappij lijkt vaak op een druk en gevaarlijk kruispunt,
waar mensen elkaar aan een waanzinnig tempo voorbijsnellen’,
zegt Ann Cobbaert, directrice van KTA Wollemarkt. ‘Met
dit boek willen wij als het ware een brug bouwen over dat kruispunt.
We staan stil bij de verschillende generaties, culturen en
levensbeschouwingen die elkaar kruisen. Dat bevordert de tolerantie.
Tolereren dat ‘anderen’ naast ons leven is echter
niet genoeg. We willen geen grijze neutraliteit, maar echt
interesse opbrengen en een dialoog aangaan. Daartoe is Oral
History een ideaal middel.’
Het boek Wij en Zij = Ons Erfgoed telt 118 pagina’s
en bevat 44 interviews. Ze gaan over familieverhoudingen, reizen,
de oorlog, emigratie en tal van andere onderwerpen. Het verhaal
van Céline, één van de eerste vrouwelijke
slagers van Mechelen, staat naast dat van Mbark Zouggaghi,
die op zijn zestiende uit Marokko naar Europa kwam en werkt
als tomatenplukker. Bijzonder goed gedocumenteerd is Elisabeth
Durans artikel over haar grootvader Markos Kucam, die het verhaal
vertelt van de exodus van de Assyriërs, christenen uit
Turkije.
De leerlingen werkten het project uit tijdens de lessen Nederlands
en geschiedenis. Naast begeleiding door de leerkrachten, kregen
ze ook steun van de vzw Expeditions – Research in Applied
Anthropology. De drijvende kracht daarachter is dr. Marc Vanlangendonck,
die met zijn team geregeld Oral History-projecten op scholen
begeleidt. ‘Het idee daarvoor is op een late zomeravond
in Kreta ontstaan’, vertelt hij. ‘Op het einde
van de jaren ’80 moest ik als antropoloog voor de Griekse
overheid het nabije verleden van de dorpsgemeenschappen in
de Kretenzische bergen in kaart brengen. Het werk vlotte moeizaam,
tot ik het idee kreeg een school in te schakelen. De leerlingen
interviewden hun opa’s en oma’s over voorbije of
nog bestaande tradities. Het werd een schot in de roos en sindsdien
grijpen we bij ons antropologisch veldwerk regelmatig naar
deze beproefde methode. Een Oral History-project in Aarschot
werd enkele jaren geleden bekroond met de Koningin Paola-prijs.’
S.V.
Meer info: www.oralhistoryopschool.be